‘Çocuk Odaklı Gazetecilik Mümkün’

İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) tarafından, UNICEF’in teknik desteği ve Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ile İzmir Gazeteciler Cemiyeti iş birliğiyle yürütülen ACAR Projesi kapsamında düzenlenen “Medya Çalışanları için Çocuk Hakları Çalıştayları” serisinin ilki, İzmir Ticaret Odası ev sahipliğinde gerçekleştirildi.

İki gün boyunca süren eğitimlere; İzmir, Manisa, Aydın, Balıkesir, Denizli, Afyon, Kütahya ve Uşak’tan çok sayıda gazeteci katıldı. Eğitimlerde gazetecilere; çocuk hakları, bu hakların hukuki boyutları, etik ilkeler, çocuk odaklı habercilik yaparken dikkat edilmesi gereken noktalar anlatıldı. Ayrıca gazeteciler, atölye çalışmaları da gerçekleştirerek çocuk odaklı haberciliğin doğrularını ve yapılan yanlışlıkları uygulamalı olarak deneyimledi.

TOPLUMSAL SORUNLARIN ÇÖZÜMÜNE KATKI KOYMALIYIZ

İEÜ Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Başkan, üniversite olarak toplumsal faaliyetlere ve toplumsal sorunların çözümüne katkı yapmakla görevli olduklarını ifade etti. Prof. Dr. Başkan, “Üniversite olarak hazırladığımız 2025-2028 Stratejik Planı’mızda, güçlü toplumsal katkıyı da stratejik amaçlarımızdan biri olarak belirledik. Medya çalışanları için çocuk hakları çalıştayını da bizim misyonumuzun bir işareti olarak görüyorum. Ben UNICEF, Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu ve İzmir Gazeteciler Cemiyeti’ne bu anlamlı faaliyeti olanaklı kıldıkları için teşekkür ediyorum. Bundan sonra da üniversite olarak toplumsal katkı faaliyetlerine daha da artan şekilde önem vereceğimizi belirtmek istiyorum” dedi.

“YANLIŞ TEMSİLİYETİN ÖNÜNE GEÇMELİSİNİZ”

UNICEF olarak çocuk haklarının en temel savunucusu olduklarını ve günümüzde yoksulluk ve yoksunluğun en çok çocukları etkilediğini söyleyen UNICEF Türkiye İletişim Sorumlusu Sema Hosta, “Başta dezavantajlı durumdaki çocuklar olmak üzere Türkiye’deki tüm çocukların eğitim ve öğretim programlarına erişebilmeleri, kaliteli eğitim alabilmeleri, sağlık ve beslenme koşullarının iyileştirilmesi, şiddet, istismar ve sömürüden korunmaları, insani krizlerden etkilenen çocukların ve ailelerinin dayanıklılıklarının artırılması ve onlar için daha iyi bir geleceğin temellerinin atılması adına çalışıyoruz. Çocukları hep birlikte korumalıyız. Unutulmamalı, çocuk çocuktur. Kanaat önderi olan gazetecilere de haber yaparken önemli görevler düşüyor. Mutlaka çocukların yanlış temsiliyetlerinin önüne geçmelisiniz. Çocuk dostu habercilik yaparak çocukların onurunu ve haklarını korumalısınız” dedi.

“ZORLUK İÇİNDE YAŞAM MÜCADELESİ VEREN ÇOCUKLARI ASLA KABUL EDEMEYİZ”

Çocuklara dair her konunun ülkeyi yakından ilgilendirdiği dile getiren İzmir Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Dilek Gappi ise “Çocuk mutluysa ülke mutlu, çocuk haksızlığa uğramıyorsa ülke demokratik, çocuğun geleceği aydınlıksa ülkenin geleceği de aydınlıktır. İGC olarak her zaman kadına yönelik şiddete karşı mücadele ediyor ve çocuk haklarının korunmasına yönelik haberciliğe önem veriyoruz. Türkiye'de kayıtlı çocuk işçi sayısı 1 milyon 372 bin. Sokaklarda gördüğümüz, zorluk içinde yaşam mücadelesi veren, eğitim hakkından yararlanamayan çocukları asla kabul edemeyiz” diye konuştu.

“GAZETECİLER KULLANDIĞI DİLE ÇOK DİKKAT ETMELİ”

Çocuklara yönelik haberlerde gazetecilerin kullandığı dile çok dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Başkan Gappi, “Çocuklara dair haberlerdeki gereksiz açıklayıcı dil, suçlayıcı ifadeler, yanlış görsel kullanımları toplumsal algı yaratıyor. Vebali çok büyük, gazetecilere çok iş düşüyor. İzmir’de bu konuya yönelik sözün ötesine geçmeye çalışıyoruz. Yürüttüğümüz NAR 2-Şiddete Karşı İletişim Projesi ile örgütlü ve sistemli olduğumuzda sonuç alabildiğimizi gördük. Mücadelemiz sürecek. Tüm paydaşlara katkılarından dolayı çok teşekkür ederim” dedi.

“SAVUNUCULUK ARTMALI”

İEÜ İletişim Fakültesi Yeni Medya ve İletişim Bölümü’nden Doç. Dr. Altuğ Akın da ACAR Projesi’nin sivil toplum örgütlerinin kapasitesini güçlendirmek, yerel iş birliklerini geliştirmek ve akademi ile medyanın rolünü artırmak amacı taşıdığını belirterek, “Çocuk haklarını anlayabilmek, adil, doğru ve çocuk haklarına saygılı haberler yapabilmek çok önemli. Bu noktada, çocuk hakları savunuculuğu artmalı ve öncelikle medya profesyonelleri gerekli eğitimleri almalı. Bu çalıştay ışığında artık siz gazetecilerin çocuk dostu habercilik gözüyle hareket edeceğine eminiz” dedi.

“MASUMİYET KARİNESİ HİÇE SAYILMAMALI”

Eğitimde, İzmir Bakırçay Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Dr. Öğr. Üyesi Özgün Özyüksel ise gazetecilere çocuk haklarındaki ulusal hukuki çerçeveleri ve ulusal ve uluslararası etik standartları anlattı. Dr. Öğr. Üyesi Ökyüksel, “Çocuklar için internet bir hak alanıdır. Dijital eşitsizlik çocuk hakları eşitsizliğidir. Koruma ve özgürlük dengesi mutlaka iyi bir şekilde sağlanmalı. Haberlerde çocuğun masumiyet karinesini hiçe sayan ifadeler asla kullanılmamalı. Suça sürüklenen çocuk kavramı da çocuğun suça sürüklendiğini peşinen kabul ettiği için problemli. ‘Kanunlarla ihtilaf içinde olan çocuk, şüpheli çocuk ya da sanık çocuk’ demek çok daha makul. Ayrıca haberlerin girişinde hüküm verilmesi de oldukça yanlış” diye konuştu.

“DİJİTAL EKOSİSTEMİN ÇOCUKLARA ETKİSİNİ ANLAMALIYIZ”

İEÜ Yeni Medya ve İletişim Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Sarphan Uzunoğlu ise dijital medya ortamlarında çocukların yeri, çocukluk algısı ve vaka analizleri üzerinde durdu. Dijital ekosistemin çocuklara ne yaptığını anlamadan habercilik yapılamayacağının altını çizen Uzunoğlu, “Çocuklar erken yaşta haberle tanışıyor. Dijitalleşme tüketim biçimlerini değiştiriyor. Çocukların haberle etkileşimleri artık pasif de değil aktif. Dezenformasyon hızla yayılıyor. Şiddet içerikleri erişilebilir durumda. Bu durum çocukların özgüvenleri üzerinde de etkili. Haberlerde çocuklara ses vermeye alışık değiliz ama vermek gerekir. Çocuk odaklı haberlerde çözüm gazeteciliği ve ortak iyiliği merkeze koyan yapıcı gazetecilik yapmak çok önemli” ifadelerini kullandı.

Eğitimlerin ardından gazeteciler, düzenlenen törenle sertifikalarına kavuştu. İzmir’in ardından Ankara, Diyarbakır, Van, İstanbul ve Antalya’da sürecek çalıştayların, UNICEF’in medya ve çocuk hakları kılavuzunun güncellenmesine katkı sağlaması hedefleniyor.